Μια κρύα χειμωνιάτικη μέρα στα τέλη Φεβρουαρίου, όταν όλα τα βλέμματα ήταν στραμμένα στον αγώνα του Σουλτάνου να συντρίψει τον φιλόδοξο Αλή Πασά, ένας υψηλόβαθμος αξιωματικός του ρωσικού στρατού με εξέχων φαναριώτικο παρελθόν διέσχισε τα νερά του ποταμού Προύθου απ’ την πλευρά της Βεσσαραβίας και εισήλθε στην οθωμανική επικράτεια επικεφαλής λίγων χιλιάδων ανδρών, μερικών ιππέων και τεσσάρων κανονιών. Το όνομά του ήταν Αλέξανδρος Υψηλάντης. Για να ενταχθούν στο ετερόκλητο στράτευμά του, κάποιες εκατοντάδες Έλληνες φοιτητές είχαν προηγουμένως κάψει τα βιβλία τους στο Βουκουρέστι και σε άλλες βαλκανικές πόλεις. Έναν μήνα αργότερα, μακριά στον Νότο, στην Πελοπόννησο, Χριστιανοί αγρότες πυρπολούσαν τις περιουσίες των Μουσουλμάνων γειτόνων τους. Πριν περάσει πολύς καιρός τα οθωμανικά στρατεύματα κατέστειλαν την επανάσταση στον Βορρά, όμως ο ξεσηκωμός στον Νότο εξελίχθηκε σε γενικευμένη σύρραξη.
Με το ξέσπασμα του πολέμου είχε έρθει τελικά η ώρα να δει η Φιλική Εταιρεία τους κόπους της να αποδίδουν. Η Φιλική Εταιρεία υπήρξε μια μυστική πατριωτική οργάνωση, μία απ’ τις πολλές μυστικές οργανώσεις που είχαν κατακλύσει την Ευρώπη στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα. Είχε ιδρυθεί στην Οδησσό από μέλη της ελληνικής Διασποράς, από οραματιστές εμπόρους που είχαν με τον καιρό ασπαστεί πολιτικές ιδέες ιακωβινικού τύπου, προωθώντας ριζοσπαστικούς και φιλελεύθερους. Ήταν πάνω κάτω οι ίδιοι άνθρωποι που είχαν εμπλακεί στη χρηματοδότηση ενός εκτεταμένου δικτύου ελληνικών σχολείων, το οποίο διέδιδε τις ιδέες του πολιτικού κλασικισμού και του επαναστατικού εθνικισμού στο εσωτερικό του υπόδουλου στους Οθωμανούς Ορθόδοξου κόσμου.
Μάριος Χατζόπουλος

Κατεβάστε το αρχείο pdf